impression of flooring And desire of expectations

Flower extract ,gold powder on Indian post card 

Existence of snake सापाचे अस्तित्व !

मी का चित्र काढतो ????? खरतर मी एकदा  माझ्या मित्रासामोरच बोलताना बोललो होतो ते हे कि  चित्रकला  हि तशी एक प्रकारे selfish क्रिया आहे .
असा प्रश्न मी स्वतःला कधीच विचारला नाही आणि तशी ती  महत्वाच्या बाबींमध्ये अधोरेखित हि नाही , ती क्रिया हि माझा भाग आहे आणि ती मला माझा स्वतःचा भाग वाटते कारण त्या पुर्वी अस काही नव्हत किंवा नंतर काही नसेलही ज्यावर मी माझ्या जन्मदात्या आईवडिलांचा चा हक्क हि नाकारेन , हे लिहिण्यामागचा उद्देश इतकाच कि नेमकंच   असते जे आपल्याला आपल्या स्वतःच्या श्वासोच्छवा साची जाणीव करून देत असते .   कारण  चित्र कला हि तशी माझ्या स्वतःच्या नसण्यातूनच  (म्हणजे मी कधीही ठरवलं नव्हते कि मला चित्र काढायची आहेत किंबहुना  हाच ठराविक उदॆश घेवून  मी जन्माला आलोय अस मानून ……. )  विकसित होताना मी खरतर अनुभवली ,आणि अनुभवत आहे  आणि ……… आणि हे अनुभवणच ह्या इथे  विविध आणि  कदाचित अनंतही आहे. ,पण त्या क्रियेमागचा तपशील,  जाणीव  , उगम ,  आणि प्रत्यक्ष क्रिया ह्या प्रत्येकामध्ये माझा "शोध" हा element मुख्यत्वे दडलेला असतो . तो शोध एकच असाही नसतो  ती त्यावेळी  घडणाऱ्या प्रत्येक  क्षणाला  स्वतःशी  स्वतःचा सुरु असणारा   विविध पातळीवरचा  द्वंद्व  एका vanishing point कडे नेवून ठेवतो .
ह्यात अंतिम क्षण निवडण्याचा हक्क हि मी त्या द्वंद्वामध्ये विविध पातळीवर सुरु असणार्या क्षमतेवर..... असतोही आणि नसतोही कारण त्यानंतर होणारी वातावरणातील बदल आणि माझे दृश्य ह्यांच्या द्वंद्वामध्ये मी स्वतः कुठेही  नसतो आणि   माझ्यासाठी  तितकेच महत्वाचे …   
 ह्या विचारांमदरम्यान  झालेली हि क्रिया .

Snakes Existence
14 1/2 by 19 1/2 inch.
Flower extract ,Gold powder and fertilizer  , soil , water on card paper 

Returning Home on indian postcard

Returning Home

Flower Extract on Indian post card

Untitled

Untitled 2015
8 1/4 by 11 1/2 inch
indigo, , turmeric ,, flower extract on paper

The Torso

The Torso

असचं पत्र !

असचं पत्र !

"photoshop"

My new tool "Earthen Lamp" And instant Experiment

Earthen Lamp, Flower Extract, Smug , Steel Plate ,camphor

Eggshell and Flower Extract

Eggshell and Flower Extract

Untitled

Untitled

 water, Ink, Photo graph y, Eggshell, envelop 

'Flower"

'Flower"

Flower Dye (फुलांचा अर्क) ,Gum Arabic, indigo 

कुठल्याही क्षेत्रात महत्वाचे स्थान प्राप्त केलेल्या कलाकाराच्या अनुभवांतून आलेल्या शब्दांवर आपण कलाकार म्हणून.....

कुठल्याही क्षेत्रात महत्वाचे स्थान प्राप्त केलेल्या कलाकाराच्या अनुभवांतून आलेल्या शब्दांवर आपण कलाकार म्हणून आपल्या मतांद्वारे भाष्य करतो आणि मुख्यत्वे जेव्हा त्याचा टोन हा नकारार्थी असतो त्यावेळेस प्रत्यक्ष  प्रयोगाद्वारे मिळालेल्या  अनुभवातून  केलेले लेखन हे आपल्याला जाणवणाऱ्या बर्याच  सकारात्मक शक्यता कमीसुद्धा करू शकते किंबहुना ते सर्व बारकावे त्या प्रक्रियेसोबत लागू करणे कधी कधी अनावश्यक आणि प्रक्रीयेचा  गुंता वाढवणारे  होऊ शकते हे कुठेतरी आपण विसरतो . 

विचारांमध्ये असणारी स्पष्टता प्रायोगिक प्रतलावर बरेच बदलही घडवते किंवा बदल करण्यास भाग पाडते . ह्याची त्याबद्दल आपल्यामध्ये भिनलेली जाणीवच आपला एखादा बदल किंवा बर्याचवेळा तो गैरसमज  आणि आपला अहं काबूत ठेवण्यास कारणीभूत ठरते आणि प्रत्यक्ष कृतिचे आपल्यामधून जाणवणारे त्याबद्दलचे महत्व अधोरेखित करते . 

विचारांद्वारे जेव्हा आपण बोलतो किंवा लिहितो तेव्हा आपल्याला बरेच बारकावे नमूद करणे सहजशक्य असते परंतु प्रायोगिक अनुभवांद्वारे आलेली स्पष्टता  त्यातील बारकावे हे आपल्या कलेचे पूर्णत्व जपणारे असते . आणि एका ठरविक पातळीवर आपले अपूर्णत्व अधोरेखित करणारे असते . 

"त्यातील अपवादात्मक उदाहरणांमध्ये माझ्या लेखी सत्यजित रे येतात. हे त्यांच्यावरील मूळ बंगाली चिदानंद दासगुप्ता यांचे मराठी सुधीर नांदगावकर अनुवादित "अभिजात" या पुस्तकाद्वारे  तसेच त्यांच्या प्रत्यक्ष पाहिलेल्या काही चित्रपटांद्वारे मला जाणवू लागले .) खरतर हा पूर्ण विचार प्रसृत करण्यामागे ह्या पुस्तकाचा महत्वाचा भाग आहे . तसेच ह्या पुस्तकातील महत्वाच्या मुद्द्यावरून मित्रासोबत झालेल्या संभाषणातून ह्याचे बीज पेरले गेले मनात  ३\६\२०१५ 

"ती" गेली ...

"ती" गेली ...

आता फक्त तिला स्वतःमध्ये 

शोधणं च उरलं.

"ती" गेली ..

आता फ़क़्त ह्या पाचोळ्या चे ,

नवीन बियांसाठी खत

म्हणून वापरण उमजल .

अलंकरण आणि अविष्कार हे परस्परांपासून भिन्न असता कामा नये हे भारतीय कलेचे सूत्र -

अलंकरण आणि अविष्कार हे परस्परांपासून भिन्न असता कामा नये हे भारतीय कलेचे सूत्र -

"अभिजात" सत्यजित  रे यांची चित्रसंपदा (चिदानंद दासगुप्ताhttp://en.wikipedia.org/wiki/Chidananda_Dasgupta अनुवाद सुधीर नांदगावकर) खूप छोट पुस्तक पण अतिशय आशयपूर्ण आणि मह त्वाचे पुस्तक सत्यजित रे यांच्या समकालीन चिदानंद दासगुप्ता यांचे  कुठलीही तडजोड न करता  सत्यजित  रे यांच्या कामाचा आणि त्यातील विविध पैलूंचा  वेध घेतलेले सुंदर पुस्तक 

खरतर ह्या दोन शब्दांच्या आधाराने स्वतःचे परीक्षण करण्याचे ठरवले त्याच वेळेस स्वतःच्या प्रचंड मर्यादा जाणवू लागल्या 

अविष्कार आणि अभिव्यक्ती ज्या माध्यमांद्वारे मी करत आलो त्यात त्यांचा एकमेकांशी समन्वय कसा होत आला आणि ते  माझ्या अनुभवांद्वारे  कसे घडत गेले यांचा पाठपुरावा करावा अस वाटलं .  पण ह्या गोष्टी जरी मी आता लिहित असलो तरी ह्यांचा विचार माझ्यात सतत उद्दीपित होत होता एकमेकांसोबत आणि तो वेगळा करण माझ्य्साठी तसे  सहजशक्य नाही , कारण स्वतःचे कितीही म्हटलं तरी परखड परीक्षण करणे हे शक्य नाही , तसे कठीणच . बरेच संघर्ष होऊ लागतात स्वतःशीच , त्यामध्ये स्वतःशीच परीक्षण , निरीक्षण करणं तसं कठीणच होऊन बसतं , मग त्याचा सुवर्णमध्य म्हणजे त्या सर्व गोष्टीच प्रवाहीपण प्रामाणिकपणे जपणे आणि त्यानुसार आपल्या व्यक्तिमत्वातील विविध पैलू जोखणे.

तसेच  त्या प्रसृत होऊ देऊन त्यांच्यात असणार्या नैसर्गिकपणाने ते  उत्क्रांत होऊ देणे . त्याची जाणीव राहणे , खरतर माझ्या मनात हल्ली हे पुस्तक वाचल्यापासून माझ्या कलेचा भारीत्य संस्कृतीशी समन्वय कसा साधावा ह्याचा विचार  रुजत आहे . पण  त्याचवेळेस माझ्यामधील एक विचित्र असा गुंता माझ्यासमोर येतो . आणि तो थोडासा ह्या विचाराच्या अगतिक पणाला मारक  ठरतो तो म्हणजे "सहजता" पण हि सहजता कालाविष्कारादरम्यान  मिळवण्यापेक्षा तो  बर्याच वेगवेगळ्या क्षणी स्वतः मध्ये जाणवतो . त्या वेळी मन एका विशिष्ट क्रियाशीलतेच्या पातळीवर "conscious " असणे आणि त्याची जाण  कुठल्याही तडजोडीशिवाय स्विकारून  विचार आणि क्रियेच्या प्रक्रियेशी पूर्णपणे एकजूट होणे , तसेच तिला आतून मान्यता मिळणे आणि ह्या सर्व गोष्टी त्या एका क्षणात होत असतात आपल्यामध्ये  तसेच हा क्षण आपण साधला हे कामातून अट्टाहासाने  दाखवण्यापेक्षा तो अशाप्रकारे त्या प्रक्रियेचा भाग व्हावा कि त्याचे वेगळेपण दिसुन न येत तो त्या सर्व प्रक्रियेचाच भाग म्हणून परावर्तीत व्हावा . 

असा विचार सध्या सुरु आहे . 

खरी कसोटी असते ती अविष्कार होत असल्या  प्रसंगी घेतल्या जाणार्या  निर्णयांची  . त्याची साधने,माध्यमे   ह्यांची निवड  संवेदनशील असण्यासोबतच ते त्या ठिकाणी कसे अपरिहार्य असू शकेल हे हि  जास्त महत्वाचे होऊन जाते , माझा सर्व  प्रयास हा सह्जतेशी सलग्न असावा हा माझा नेहमीच प्रयत्न असतो . माझ्या प्रक्रियेचे मूळ प्रवाहात जरी असले तरी त्याचा प्रभाव , त्याचे परिणाम  हे बरेच गुंतागुंतीचे आहेत आणि ते तसे असण्यामागे  मानसिक आणि शारीरिक  जडण घडण आहे , आणि ह्यात आता आपल्या संस्कृतीचा समन्वय कसा साधावा तोही अपरिहार्य पणे ह्या जाणीवेच्या शोधात शांत आहे मी अट्टाहास नाही कुठला . 

नाद…  नादी नादी .

 समोर बीभत्स बीज . 

मनाच्या अट्टाहासाचे ,

संगम, संगत 

परावलंबी 

संपले ,

थिजले सर्व 

श्वासावाचुनी जिवंत . 

माझा कावळा , माझा सूर्य , माझी फुलं .

माझा कावळा , माझा सूर्य , माझी फुलं 

flower dye, pigment , gum Arabic ,

एकमेकांची मते जुळणे ह्यातला धोका लक्षात येत आहे का तुला?

प्रिय ,
एकमेकांची मते जुळणे ह्यातला धोका लक्षात येत आहे का तुला?
दोन समान्तर रेषां चा प्रवास काहीसा विरसपणा  कडे झुकणारा जाणवतोय . पण ह्या विरस पणा पुढील  खूप महत्वाची पायरी सुद्धा  मला जाणवतेय ह्या क्षणी  खरतर तेही तुला सांगावस वाटते .  ह्या विरस पणा ला  लागुनच  एकमेकांकडे तटस्थ पणे बघण्याचा अमर्यादित दृष्टीकोन देण्याच सामर्थ्य हे त्यामध्येच दडलेलं मला जाणवलं, ज्याने एक आशा जागृत राहते आपल्यामधील समांतर प्रवासात   .
जन्माला आल्यानंतर प्रत्येक मनुष्य"प्राणी" स्वतंत्रपणे विकसित होत असतो , त्याला ठराविक मर्यादेनंतर कोणीच इतर मनुष्य प्राणी  कारणीभूत उरत नाही .
शोध हा सतत सुरु असतो आणि त्या शोधाची प्रेरणा हि कुठेही असू शकते . परंतु , शोधाचे आपल्या आर्थिक , मानसिक, आणि वास्तवाशी  संबध असणे आणि आपल्या मनात त्या शोधाशी नात जोडणारे  बांडगुळ उगवणे ह्यातली तफावत फार संवेदनशील वळणावर संघर्ष करीत असते आपल्या  अहंशी.

विचार रुजण्यास लागलेला काळ आणि तो प्रत्यक्षात येई पर्यंतचा  क्षण त्याची परिपक्वता निश्चित करते आपल्यामधील सहजतेची  .

ते क्षमता ठेवते मला ,

मृत्युच्या अलीकडील पायरीवर बसून पाय बुडवून बसवण्याची ,

बसल्या जागी जरी मीच असलो , तरी 

माझ्यातील मीपण नाहीस करून 

प्रतीबिम्बाशी  नवीन ओळख करू देण्याची ,

माझा मीच उरत नाही तर आपल्या जुळणाऱ्या  मतांचं 

कसलं  ओझं ?

जिथे संपते सर्व .    

Untitled

Untitled

Water, Flower Dye And pigments 

The Visual and the Ego "दृश्य आणि अहंकार"

तल्लूर ल एन यांचे  "the melting men " हे हल्लीचे मला सहज पणे आवडलेले  एक काम ,

त्यासमोर मी उभा ते न्याहळत आणि त्याचवेळी माझा  मित्र माझ त्याबद्दलचे  माझे एप्रिसिअशन ऐकत असताना अचानक प्रश्न विचारू लागतो . की

 काय आहे यात एवढ ?,

का ह्या कामासाठी हेच माध्यम योग्य ?

                                      मला तर नाही वाटतआणि तसं  इतकं  भिडत  हि नाही 

ठीकच आहे 

तो  कुत्सितपणे आपले हसू लपवून ते पाहत राहतो नंतर मी निर्विकारपणे  ते स्कल्प्चर  माझ्या पुढे फुटत 

 ,आणि तेही अनपेक्षितपणे स्फोट व्हावा तसे फुटतं .

                                                  जमीन रक्ताशिवाय बम्बाळ  होते 

आणि  मग, मी विचारतो त्याला 

कशासाठी होते ते ?

                     

                         आणि 

                                    आता काय? 

                                                 काय राहिलं ?

.................................................. .................................................. ………………. 

ज्ञान हे प्रश्नांच्या उत्तराने  मिळत नाही तर ,ते मिळवण्यासाठी केलेल्या प्रक्रियेमधून आपल्या प्रत्यक्ष प्रयत्नांमधील आपल्या बदलांमधून प्रतिबिंबित होत राहते -  ------ ४ मे २०१५ 

                                                                     

                                   

                                    

DayNight

DayNight

Pigment , Water, Flower Extract on paper
part of the concept with letters to nature

फुलपाखराचे रक्त (butterflies blood )

 फुलपाखराचे रक्त (butterflies blood )
flower dye, water, and red pigment

फुलपाखराचे रक्तत्याचे,
 फुलाचा अर्क
अन,
त्याच्या शरीरातील मध
.

while i was working on फुलपाखराचे रक्त (butterflies blood ) found the dead insect probably honeybee

while i was working on फुलपाखराचे रक्त (butterflies blood ) found the dead insect probably honeybee

(butterflies blood )
water , flower dye, indigo black, chrome yellow pigments